MetMichiel - maandag t/m donderdag van 19.00 - 22.00 uur!

Al Khidr

Door Michiel Veenstra, maandag 16 februari 2004 om 22:14

Na zowaar een uitstekende nachtrust - en dat is verwonderlijk als je de barak deelt met meestersnurker Arend Langenberg - gaat om zes uur de wekker. Lang leve het tijdsverschil en het wegens logistieke redenen (uitslapen) niet te hoeven presenteren van Veenstra uit de Veren: dit is gewoon uitslapen!

Meteen wurm ik mezelf uit m'n heerlijk warme slaapzak en loop op slippers naar de douche-cabine: een vierkant gevaarte van zo'n drie bij drie meter met daarin een stuk of zes aparte douches: het zijn eigenlijk meer verticale slaapzakken van groen canvaszeil. Je stapt erin, ritst 'm dicht, legt je schone kleren en handdoek in een afsluitbaar vak en dan hup de kraan aan. Het devies: alleen 'Navy Showers', ofwel korte snelle douches in verband met een watertekort. Het gevoel om in zo'n slaapzak in de open lucht, midden in de Irakese woestijn op een verder doodstille basis onder een opkomende zon een douche te nemen is niet te beschrijven: waan-zin-nig.

Om half zeven is het ontbijt opgediend in de grote eettent. Net als gisteren al bleek bij de lunch en het diner is er eten in overvloed, ook de keuze is groot. De koffie en broodjes doen goed. Met een wakker gevoel lopen we over het grind naar het zenuwcentrum, de Media Ops tent. Adam zit er al; hij heeft vier uurtjes geslapen. Hij heeft tot diep in de nacht zitten monteren aan het eerste SBS-verslag. Er heerst een vreemde spanning: bij binnenkomst horen we al dat er verbinding is met Hilversum en alles werkt ook als een zonnetje: naast Adam hebben ook Maikel en Maarten het laat gemaakt om alles in optima forma te laten werken. Het loopt tegen zessen en met een fikse vertraging in het signaal spreken we met de lijnbewaking in Hilversum wat korte dingen door. Zij starten de commercialblokken in, de rest komt allemaal uit Irak. Dat moet goed op elkaar worden afgestemd door bijvoorbeeld even af te spreken wat Adam's laatste woorden zijn voor de commercials er in mogen. Naast de crew is er ook een handvol mariniers aanwezig van hoofdzakelijk de Media Ops. Ze hebben koffie en zitten vol spanning te wachten op dat wat komen gaat: een radio-uitzending vanaf een legerbasis. Bedenk het maar.

Als om twee over zes (hier dus acht) het nieuws is afgelopen, schalt de uuropener door de afgeladen tent: Operation Iraqi Sunrise is los!!! De show gaat als een trein: het lijkt haast nog sneller te gaan dan in Hilversum, waar we toch ook regelmatig verzuchten dat de tijd zo snel voorbij vliegt. Door het tijdsverschil gaat de tijd helemaal snel: als we klaar zijn met Ook Goeiemorgen is de plaatselijke tijd al 11 uur en dus bijna tijd voor de lunch.

Na de lunch - spaghetti en een uitgebreide broodmaaltijd - is het tijd om de helmen en kogelwerende vesten er bij te pakken, want we gaan op excursie. Met drie jeeps vertrekken we naar het kamp van de 23e compagnie, een paar kilometer verderop. Het kamp is stukken kleiner dan thuisbasis Camp Smitty: 150 tegenover 800 mariniers zijn hier werkzaam. We worden hartelijk ontvangen in dit gemoedelijke kamp. Tijdens de rondleiding kunnen we vrijuit vragen naar wat we maar willen en krijgen we eerlijke antwoorden. Veel mannen willen graag even op de foto met Adam en laten duidelijk merken dat ze het leuk vinden dat we hun verhaal op de radio willen laten horen. “Je leest alleen maar de shit in de krant. Niemand vraagt ons naar het goede nieuws en het werk wat we nou eigenlijk doen".

Wat dat is, zullen we snel met eigen zien als we met de jeeps naar het nabijgelegen Al Khidr gaan, het dorp waar dit kamp dagelijks patrouilleert. We beginnen ons uitstapje met een bezoek aan een vers uit de grond gestampte Irakese legerbasis. Honderd inwoners van Al Khidr worden hier door de Nederlandse mariniers opgeleid tot politieagent, hoognodig na het wegvallen van het vorige regime. Van een intense begeleiding moet het hier steeds meer zelfredzaam gaan werken. De cooperatie van de Irakezen blijkt groot. Martijn, die hier de leiding heeft, verteld met overgave en enthousiasme over het werk wat hier al is verzet en nog verzet gaat worden - ook nog ver nadat hij over vijf weken weer naar Nederland gaat. We zijn erg onder de indruk van wat we zien - waar een paar maanden geleden nog niets was, is nu een steeds completer wordende legerbasis te vinden met barakken, recreatieruimte (15 witte kuipstoeltjes rond een tv), slaapzalen, keuken, eetzaal, doktersruimte en kamptoko. We kijken mee naar een wapenoefening en bij afscheid verdringen de inwoners zich haast om toch vooral te laten merken dat ze 'goodbye' aan hun vocabulaire hebben toegevoegd.

We tuffen door naar Al Khidr zelf, een dorp met tussen 25.000 en 50.000 inwoners - preciezer dan dit zijn de officiele cijfers niet. Ik weet werkelijk niet wat ik zie: uit alle huizen en steegjes komen lachende kinderen een stukje met ons meerennen, blij lachend. Ze zwaaien, steken hun duimen in de lucht. Geen gebedel, maar blijdschap. Chauffeur Johan vertelt me dat er maar weinig mensen in Al Khidr te vinden zijn die niet een familielid hebben verloren onder Saddam's regime. De mensen hier zijn oprecht blij met hun bevrijding - waarbij ongetwijfeld wel mee zal tellen dat er in de oorlog niet veel hevige gevechten hier hebben plaatsgevonden. Ook een saillant detail: de houding ten opzichte van de hier gestationeerde Amerikaanse militairen is een stuk minder vriendelijk, zij worden gezien als de bezetters. De Nederlanders, dat zijn vrienden.

Het overgrote deel van Al Khidr verkeert in deplorabele staat, en dat heeft niets te maken met vernietigingen door oorlogsgeweld. Dit is allemaal een erfenis van het Saddam-tijdperk: jarenlang is er een cent geinvesteerd in het onderhoud van nietsbetekenende dorpen als dit. Sommige straten zijn letterlijk een open riool. Grote plassen smerig water scheiden beide straatkanten van elkaar. De stank is werkelijk ongekend. Hier door heen lopen is al een beproeving, dat hier daadwerkelijk ook mensen kunnen wonen is domweg onbegrijpelijk. Na enkele minuten komen we bij een grote brug over de Eufraat, die momenteel wordt opgeknapt na vernietigd te zijn geweest in de Golfoorlog - die van 1991 wel te verstaan. Naast de oorspronkelijke brug bevinden zich twee tijdelijke noodbruggen. Eentje voor voetgangers, de ander voor auto's en ezelkarretjes. Terwijl we met de jeeps bezig zijn met de oversteek, besluit Adam dat een wandeling helemaal geen kwaad kan. Onder begeleiding nemen we de voetgangersbrug en lopen de markt op. Hier spreekt iedereen ons aan, vooral de vele video- en fotocamera's die we bij ons hebben spreken tot de verbeelding. “Mister, mister" klinkt het veelvuldig, vergezeld door het gebaar van iemand die een camera bedient. De bewoners van Al Khidr spreken ons aan en vertellen - met hulp van de meegenomen tolk - over hun omstandigheden, hun wensen. Niet klagend, maar met een open instelling, klaar voor een gesprek. Eén iemand is aan het woord, de rest kijkt toe en vormt een grote cirkel van aandachtig luisterende mensen om ons gezelschap. De sfeer is geen moment bedreigend, maar wel erg indrukwekkend. Beelden die ik ken van bijvoorbeeld het journaal waarbij tientallen mensen in een ver land in inheemse kledij samendrommen rondom een gesprek of camera komen voor mijn ogen tot leven. Een bizarre ervaring, die ik nog steeds - het is half twaalf 's avonds lokale tijd - niet echt weet te duiden, niet kan plaatsen. Je ziet hier zoveel bijzonders, zoveel bizars. Als elke dag hier zoveel indrukken met zich meebrengt, moeten we na afloop twee weken met vakantie om alles een plaats te geven.

De terugreis naar het kamp over de provinciale weg laat nog eens goed zien dat Irakezen rijden als gekken: verkeersregels? Fuck 'em. Veel mariniers hier zijn eerder bang voor een verkeersongeluk dan welke andere vorm van gezondheidsbedreigende ellende dan ook. We drinken met onze gastvrije vrienden van de 23e compagnie nog een koffie, brengen een bezoek aan de kamptoko (slof sigaretten: 12 euro) en gaan terug naar Camp Smitty. Onderweg passeren we een file van een auto of 30. De reden? Hier zit een tankstation. En als benzine twee eurocent per liter kost, dan is dat best een uurtje wacht waard. Met een hoofd vol ervaringen, indrukken, nieuwe kennis en waardering voor alles wat de mariniers hier neerzetten zetten we ons aan de avondmaaltijd. Patat, boontjes en een ouderwets lekkere gehaktbal. Na het eten spoedden we ons weer naar de Media Ops tent, waar we gezellig rond de airport onze laptops op schoot nemen en aan het werk gaan. We lezen de toffe reacties op de uitzending van vanochtend - dank daarvoor! -, laden de foto's in en gaan als een dolle schrijven aan de verslagen voor op de logs. Leuk om te lezen trouwens dat veel mensen het haast teleurstellend is dat de kwaliteit van de uitzendingen zo ontzettend hoog is voor iets wat helemaal uit Irak komt. Misschien morgen toch maar voor 'het gevoel' af en toe eens een schop tegen de schotel geven. :-) Foto's vind je alvast bij Adam, ik zal er morgen nog wat plaatsen. Check voor meer pics ook de Radio Veronica site en de site van de jongens hier, NL Det Irak.

operation iraqi sunrise - algemeen

details & reacties (22)

Bookmark and Share>